PHP Dosyası Nedir?
.PHP şeklinde dosya uzantısına sahip olan bir dosya Hypertext Preprocessor olarak da adlandırılan PHP kaynak dosyasını ifade eder. Herhangi bir web server üzerinden çalışan PHP kodları HTML ile birlikte çalışma özelliğine de sahiptir. Kimi durumda HTML kodları içerisinde PHP kodları, kimi durumda PHP kodları içerisinde HTML kodlarının kullanılması söz konusu olabilir.
HTML içeriği, PHP motoru tarafından işlenen kodlar sayesinde internet tarayıcısı (web tarayıcı)‘da görünür. Web sunucusu PHP kodlarının işlendiği yer olduğundan dolayı herhangi bir PHP sayfasına erişmek PHP kodlarına erişmek değil, HTML içeriğine erişmek anlamına gelir.
Dipnot: PHP dosya farklı birçok kaynak kodu dosya uzantısına sahiptir. Bunlardan bazıları: PHP3, PHP4, PHP5, PHP7, PHPS ve .PHTML şeklindedir. Yani bu dosya uzantılarından herhangi birine sahip bir dosya PHP dosyasıdır.
PHP Dosyaları Nasıl Açılır
Windows işletim sistemine sahip olan bilgisayarlardaki not deftesi ile PHP dosyalarını açabilirsiniz. Ancak syntax (sözdizim, söz dizimi) olarak adlandırılan vurgulamaların gösterileceği çok daha özel PHP editörleri, ilgili dosyayı açmak için daha kullanışlıdır.
Syntax vurgularının yapıldığı en iyi metin editörlerinin başında Visual Studio Code gelmektedir. Bunun dışında PHP kodlarını açarak düzenleme yapabileceğiniz diğer metin editörleri Atom, Sublime Text, Coda, Codeanywhere, Programmer’s Notepad, Vim ve CodeLobster IDE şeklinde sıralanabilir. Bunların her birinin bir diğerine göre avantaj ve dezavantajları vardır.
Bu programlardan herhangi biri ile yapabileceğini şey ilgili PHP dosyasını açmak ve üzerinde istediğiniz düzenlemeleri yapmaktır. Bunun dışında bahsedilen programlar PHP sunucusunu çalıştırmanıza olanak tanımayacaktır. Eğer amacınız PHP sunucusunu çalıştırmaksa bu durumda Apache Web Sunucusu gibir bir şeylere ihtiyaç duyacaksınız. Bu konu hakkında daha fazla bilgiye erişmek için PHP.net üzerinden Yapılandırma ve Kurulum klavuzunu inceleyebilirsiniz.
Dipnot: Karşınıza çıkan herhangi bir .PHP dosya uzantısına sahip olan dosya aslında yanlış uzantıya sahip olmuş herhangi bir görüntü dosyası gibi başka bir dosya olabilir. Böyle bir durumla karşılaşmanız halinde ilgili dosyanın uzantısını doğru şekilde düzelterek dosyaya erişmelisiniz. Örneğin herhangi bir MP4 dosyasını açmaya çalışıyorsanız Windows media player gibi herhangi bir video oynatıcı programla açmayı denemelisiniz.
PHP Dosyası Başka Dosyalara Nasıl Dönüştürülür?
PDF’e Dönüştürme: PHP uzantılı dosyanızı PDF’e dönüştürmek istiyorsanız FPDF veya dompdf içeriklerini inceleyebilirsiniz.
JSON’a Dönüştürme: PHP dizilerini JSON (JavaScript Nesne Notasyonu- JavaScript Object Notation) biçiminde olan Javascript kodlarına dönüştürmek için PHP.net web sitesi üzerindeki JSON Encode kısmına bakmanızda yarar var. Bu işlemi sadece PHP 5.2 sürümü ve üzeri sürümlerde yapabileceğini unutmayın.
MP4, JPEG gibi Dosyalara Dönüştürme: PHP uzantılı dosyanızı JPG gibi metin tabanlı olmayan resim formatına ya da MP4 gibi video formatına dönüştüremezsiniz. Eğer normalde görsel olan JPG uzantılı olması gereken ya da video olaan ve MP4 uzantılı olması gereken bir dosyayı .PHP uzantılı şekilde bilgisayarınıza indirdiyseniz bu durumda uzantıyı olması gereken şekilde değiştirmeniz yeterli olacktır.
Dipnot: Herhangi bir dosyanın uzantısının değiştirilmesi o dosyanın başka bir dosyaya dönüştürüldüğü anlamına gelmez. Yapılan değişiklikle sadece o dosyanın gerçek formatı belirlenmiş ve bilgisayara doğru program ile açılması için doğru bilgi aktarılmış olur. Herhangi bir dosya dönüşümü online siteler üzerinden ya da Dosya Dönüştürme Programları ile gerçekleştirilebilir. Dönüştürülen dosya “Farklı Kaydet” seçeneği ile “Dışa Aktar” seçeneği ile bilgisayara kaydedilir.
PHP ile HTML’yi Birlikte Kullanma
HTML’de PHP Yazımı: Bir HTML dosyasının içerisinde PHP kodları yazmak istiyorsanız belli protokolleri uymak zorundasınız. İlgili kodları kullanarak PHP kodlarını HTML içerisinde elbette gömebilirsiniz.
<? php [PHP kodubu bu kısma yazın.]?>PHP kodları ile “include” ya da “require” kodları birlikte kullanılacaksa çoğunlukla sayfanın üst kısmında “head” tagleri içerisinde kullanım daha uygun olur.
Bazı web siteleri incelendiğinde varsayılan anasayfa PHP dosyasının index.php şeklinde adlandırıldığını görebilirsiniz. Herhangi bir websitenin URL‘sine bakarak da PHP kullanılıp kullanılmadığını anlayabilirsiniz. Herhangi bir website için http://www.examplesite.com/index.php şeklinde siteye erişmeye çalıştığınıda PHP kullanıldıysa anasayfaya ulaşırsınız.
PHP’de HTML Yazımı: PHP kodları içinde HTML kodlarını kullanmak istediğinizde elbette durum biraz daha farklılık gösterecektir. Bunun için “echo” ve “printf” fonksiyonları tanımlanmıştır.
<?php
echo "<html>";
echo "<head></head>";
echo "<body>";
echo "<p class=\"deneme\">Örnek HTML etiketi</p>"
return $parametre; // Örnek PHP kodu
echo "</body>";
echo "</html>";
?>PHP Hakkında Daha Fazla Bilgi
PHP hemen hemen tüm işletim sistemleri ile uyumludur ve herkes tarafından kullanımı ücretsizdir. PHP.net, PHP için resmi web sitesidir. Hem ingilizce hem de türkçe kaynaklara buradan ulaşabilir PHP ile neler yapabileceğinizi öğrenebilirsiniz. PHP’de hangi komutlarla neler yapılabildiği, çalışma şekilleri kısacası bir PHP kılavuzu olarak neredeyse PHP hakkında tüm verilere ulaşabileceğini bir ortamdır. Bunun dışında W3Schools ikincil kaynak olarak PHP öğrenmek isteyenler tarafından tercih edilebilir.
PHP ilk sürümü 1995 yılında piyasada yayınlanmış ve Kişisel Ana Sayfa Araçları (PHP Araçları) şeklinde isimlendirilmiştir. Seneler içerisinde elbette birçok değişiklik, geliştirme yapılarak yeni sürümleri yayınlandı.
PHP yaygın olarak sunucu tarafı komut dosyası olarak kullanılmaktadır. PHP Parser olarak adlandırılan PHP ayrıştırıcısı bir web sunucusu ve Chrome, Firefox gibi web tarayıcısı ile çalışır. İlgili tarayıcılar PHP yazılımını çalıştırmakta olan bir sunucuya erişir ve böylelikle de tarayıcıda sunucudaki kodlarla üretilen görüntüler kişilere aktarılmış olur.
Bunun yanında bir tarayıcı veya sunucu üzerinden kullanılmadan komut istemi komut dosyası oluşturmak için de PHP kullanılmaktadır. Bu şekilde olan PHP uygulamaları öndeden tanımlanan otomatik görevler için idealdir.
.PHPS dosyaları ise sözdizimi ile vurgulanan dosyalardır. Kimi PHP sunucuları ek birşey gerektirmeksizin bu dosya uzantısındaki söz dizimini otomatikmen vurgulama yapma özelliğine sahip olacak şekilde oluşturulmuştur. Bu http.conf satırı kullanılarak etkinleştirilir.