Televizyon Açılmıyor, Ne Yapmalıyım?
Modern düz ekran televizyonlarda kapasitörlerin bozulması bilinen bir sorundur. Eğer LCD veya LED televizyonunuz açılmıyorsa ya da sürekli tıklama sesleri çıkarıyorsa, bu basit tamiri kendiniz yaparak yüzlerce dolar tasarruf edebilirsiniz.
Biliyorum, “LCD HDTV’nin içine mi müdahale edeceğim? Delirdin mi?” diye düşünebilirsiniz. Hayır, deli değilim. Bu, neredeyse herkesin yapabileceği bir tamir ve her televizyon için işe yarayabilecek bir yöntem.
Adım 1:
Rahatça oturup favori dizinizi veya filminizi izlemeye hazırsınız. Televizyonunuzu açıyorsunuz ve… hiçbir şey! Güç düğmesine basıp basmadığınızı emin olamayıp tekrar deniyorsunuz… yine hiçbir şey! Ancak, televizyonunuzdan gelen bir tıklama sesi duyuyorsunuz.
“Ne oluyor? Hayır… Ah, bu kötü!”
HDTV’ler ucuz değil. Çoğumuz yeni bir televizyon almak için 800-1000 dolar arası bir bütçe ayırmak zorunda kalıyoruz. Birkaç yüz dolarlık bir tamir fikri bile hoşunuza gitmeyebilir.
İyi haber şu ki, bu tamir aslında oldukça basit. Sadece birkaç temel araç ve yaklaşık 20 dolarla televizyonunuzu bir saatten kısa sürede tekrar çalışır hale getirebilirsiniz.
Aşağıda adım adım yapılan tamir işlemi, benim Samsung LN46A550 46″ LCD HDTV modelimde uygulanmıştır, ancak bu yöntem her televizyon için geçerli olan kolay bir tamir yöntemidir.
Kötü Haber:
Eğer televizyonunuz fiziksel olarak zarar gördüyse, düşürüldüyse, ekranı kırıldıysa veya su aldıysa, bu tamir sizin için uygun değil. Ancak televizyonunuz bir gün çalışırken ertesi gün çalışmamaya başladıysa, okumaya devam edin.
Adım 2: Gerekli Araçlar
Bu tamir için aşağıdaki beş temel araca ihtiyacınız olacak:
- Lehimleme aleti ve lehim
- Yıldız tornavida
- Pense
- Kablo kesici
- Amazon’dan temin edilebilecek yedek kapasitörler
Eğer bir lehimleme aletiniz yoksa endişelenmeyin. Bunlar hem ucuzdur hem de kullanımı kolaydır. 60 wattlık bir lehimleme setini öneririm. Yaklaşık 20 dolar civarında. En düşük fiyatı arıyorsanız, 8 dolara (Amazon Prime ile) bir 60 watt lehimleme aleti bulabilirsiniz.
Adım 3: Opsiyonel Araçlar
Bu araçlar zorunlu olmasa da, süreci daha kolay hale getirebilir:
- Manyetik, kademeli ve esnek tornavida (kasa vidalarını çıkarmak için)
- Kablosuz tornavida (kasa vidalarını çıkarmak için)
- Lehim emici fitil (erimiş lehimi emmek için)
- Lehim emici pompa (erimiş lehimi temizlemek için)
- Flux kalemi (lehim akışını sağlar ve yapışkanlığı azaltır)
- Multimetre (arıza tespiti için, özellikle görsel ipuçları yoksa)
Adım 4: Standı ve Duvar Montajını Çıkarın
Televizyondan tüm bağlantıları söktükten sonra standı çıkarmanız gerekecek. Eğer televizyon duvara monte edilmişse, önce duvardan sökün ve arka kısımdaki montaj bracketini çıkarın.
Kırmızı oklar: Televizyondan standı çıkarmak için bu vidaları sökün.
Mavi oklar: Televizyondaki montaj braketi (görselde yok) vidalarını çıkarın.
Televizyon standın üstünde oturur, bu yüzden stand vidalarını çıkardığınızda televizyon aniden devrilmez. Ancak yine de, bir arkadaşınızın televizyonu dik tutması daha güvenli olur. Ardından, televizyonu dikkatlice halı kaplı bir yüzeye yatırın.
Adım 5: Uyarı
Televizyonunuzu taşırken her zaman düz bir şekilde tutun (izlediğiniz gibi) veya tamamen düz yatırın. Yan açılarda uygulanan kuvvet, hassas cam yüzeyi zarar verebilir.
Adım 6: Arka Kasanın Tüm Vidalarını Çıkarın
Televizyonun arkasındaki kasayı tutan tüm vidaları çıkarın. Sol görseldeki LG 42LN5300 modelim, sağdaki ise Samsung LN46A550. Ancak tüm televizyonlar benzer şekilde tasarlanmıştır. Arka kasanın dış kenarında yer alan tüm vidaları çıkarın. 10 ila 16 arasında vida olabilir.
Ayrıca, güç kablosu veya diğer bağlantı noktalarının bulunduğu bölgelerde de vidalar bulunabilir. Bunları da çıkardığınızdan emin olun.
Adım 7: Zor Bulunan Vidaları Unutmayın
Bağlantı noktalarının bulunduğu bölgelerde genellikle gizli vidalar olabilir. Bunları da çıkarın.
Adım 8: Arka Kasa Çıkarılmış Televizyon
Televizyonun arka kasası çıkarıldığında, televizyonunuzun bir fotoğrafını çekin. Bu, yeniden montaj sırasında yardımcı olacaktır.
Sonra “güç kartını” bulun. Her televizyon farklı olabilir, ancak güç kartı, genellikle kapasitörlere sahip ve güç kaynağından gelen enerjiyi ilk olarak alan karttır. Bu Samsung modelde, tamir edeceğimiz güç kartını yeşil bir dikdörtgen ile işaretledim.
Not: Diğer yeşil kart “mantık kartı”dır, bu televizyonun bilgisayarıdır. Bu kartın tamiri bu makalenin kapsamı dışında, ancak sorun büyük olasılıkla bu karttan kaynaklanmıyor.
Adım 9: Devre Kartından Kabloları Çıkarın
Devre kartındaki tüm kablo bağlantılarını çıkarın. Kabloyu değil, sadece konektörü hafifçe çekmeniz yeterlidir. Bu Samsung kartta, 7 farklı kablo bağlantısı var.
Adım 10: Devre Kartını Sabitleyen Vidaları Çıkarın
Güç kartını televizyon kasasına sabitleyen vidaları çıkarın. Çoğu kartta 6 vida bulunur, ancak daha fazla veya daha az vida olabilir, dikkatlice inceleyin.
İpucu: Bu bir güç kartıdır ve çok hassas değildir, ancak bu tür kartları dikkatlice ve kenarlarından tutmak her zaman iyi bir alışkanlıktır.
Adım 11: Arızalı Kapasitörleri Belirleme
Bu tamir işlemi, “teneke şeklinde” olan alüminyum elektrolitik kapasitörlere odaklanır. Bu kapasitörler birçok renk ve boyutta gelir, ancak herhangi bir güç kartında kolayca bulunabilirler. Sorununuzun en olası nedeni oldukları gibi, arızalı olanları tespit etmek ve değiştirmek de oldukça basittir. Elektronik veya test konusunda özel bir bilgiye ihtiyacınız yok.
Adım 12: Görülebilir Arıza #1 – Şişmiş Havalandırma Delikleri
Kapasitör arızalandığında, içindeki kimyasal reaksiyon hidrojen gazı üretebilir, bu yüzden kapasitörlerin alüminyum kaplarında havalandırma delikleri bulunur. Bu delikler, içeride biriken gazı salmak için tasarlanmıştır. Bu yüzden arızalı bir kapasitörün üst kısmında şişme görülebilir.
Adım 13: Görülebilir Arıza #2 – Sızıntı
Arızalı bir kapasitörün başka bir belirtisi, sıvı sızdırmasıdır (elektrolit). Bu, kapasitörün üst veya alt kısmından gelen turuncu veya kahverengi bir sızıntı olabilir. Genellikle sızıntı olan kapasitör aynı zamanda şişmiştir, ancak bir kapasitör sadece şişebilir ve sızıntı olmayabilir.
Kapasitörler her zaman görünür belirtiler göstermeyebilir. Ancak, yukarıdaki iki belirtiyi görüyorsanız, tamire yaklaştığınızı bilmelisiniz. Eğer bu belirtileri görmüyorsanız ancak televizyonunuzdan karakteristik bir tıklama sesi geliyorsa, aşağıdaki adımların televizyonunuzu tamir etme olasılığı hala yüksektir.
Adım 14: Kartınızdaki Arızalı Kapasitörleri Bulun
Güç kartında işaretlediğim kapasitörleri inceleyin. Bu kapasitörler alüminyum elektrolitik kapasitörlerdir ve sorununuzun en olası nedenidir. Yeşil oklarla işaretlenmiş kapasitörler arızalanma ihtimali en yüksek olanlardır, ancak mavi oklarla işaretlenmiş olanlar da incelenmelidir.
Kapatörlerin büyük olanlarına dokunmayın (her kartta 2 veya 3 adet bulunur). Bunlar yüksek voltajlıdır, nadiren arızalanır ve güvenli tamir için daha fazla uzmanlık gerektirir.
Kartınız biraz farklı görünebilir, bu normaldir. Tüm kapasitörleri inceleyin ve genellikle arızalı olanlar hemen göze çarpar.
Adım 15: Kapasitörleri Çıkarma
Kapasitörlerin kutupları vardır, yani bir batarya gibi pozitif (+) ve negatif (-) tarafları bulunur. Herhangi bir kapasitörü çıkarmadan önce, kapasitörün beyaz çizgisinin hangi yönde olduğunu not alın. Yeni kapasitörü aynı yönde yerleştirmeniz gerekecek. Benim resimlerimde de görebileceğiniz gibi, alüminyum soğutucu üzerine bir kalemle not aldım.
Adım 16: Lehim Demirinin İşini Yapmasına İzin Verin
Artık arızalı kapasitörleri belirlediniz, kartın arkasını çevirin ve dikkatlice kapasitörlerin tel uçlarının kart üzerindeki hangi noktalara denk geldiğini belirleyin.
Bir “sharpie” tipi kalemle bu noktaları işaretleyin. Arkadaşınızdan yardım alın çünkü kartı yan yatırıp bir yandan lehimleme yaparken bir yandan pense kullanmak zor olabilir.
Lehim demirini takın ve 10 dakika ısınmasını bekleyin.
Kart yan durumda, arkadaşınız pense ile kapasitörlerden birini hafifçe çekiştirirken, siz de lehim demirini arka tarafta bir uca uygulayın ve lehim eriyene kadar tutun. Sonra diğer uca geçin ve aynı işlemi yapın. Uçlar arasındaki geçişi tekrarlayın. Birkaç deneme sonrası kapasitör kolayca çıkacaktır.
Bu işlemi değiştirdiğiniz her kapasitör için tekrarlayın.
Adım 17: Alışveriş Zamanı
Kapasitörlerinizi aynı değerlere sahip olanlarla değiştirmeniz gerekir. Üç ana özelliği belirlemelisiniz:
- uF (mikrofarad)
- Sıcaklık
- Voltaj
uF (mikrofarad): uF değerini ve sıcaklık derecesini tam olarak eşleştirmek en iyisidir. Ancak orijinal değerin %20’si içinde olan daha yüksek bir uF kullanmak kabul edilebilir.
Sıcaklık: Sıcaklık değerini eşleştirmeye çalışın. Daha yüksek bir değer kullanabilirsiniz, ancak daha düşük kullanmamalısınız.
Voltaj: Mümkünse aynı voltajı kullanın. Gerekirse daha yüksek bir değer kullanabilirsiniz. Daha düşük olmasın.
Genellikle yerel elektronik mağazalarından yedek kapasitör bulabilirsiniz, ancak Amazon.com’dan almak daha kolay olabilir.
Benim tamirim için gerekli olanlar:
- 1000uF 10V Kapasitör 105°C Yüksek Sıcaklık, Radial Lead
- 820uF 25V Kapasitör 105°C Yüksek Sıcaklık, Radial Lead
Adım 18: Yeni Kapasitörü Takın
Kapasitörü yerleştirirken, negatif tarafın doğru konumda olduğundan emin olun.
(Notlarınızı ve fotoğraflarınızı kontrol ederek doğru olduğundan emin olun)
Deliklerde sert lehim varsa, lehim demirini uygulayın, lehim eridiğinde kapasitör tellerini geçirin.
Adım 19: Kapasitörü Yerinde Tutmak İçin Telleri Geriye Doğru Bükün.
Adım 20: Telleri Dikkatlice Kesin, Yaklaşık 1/8″ Bırakın.
Adım 21: Telleri Lehimleyin
Lehim demirinizi ve lehimi tele uygulayın. Sıcaklık lehimi erittiğinde, birkaç kez demiri tele uygulayın ve lehim temiz bir şekilde tele yapışsın. Lehim flux’ınız varsa, lehim temiz bir bağlantı yapacaktır.
Adım 22: Tamamlandı
Kapasitörler takıldı! Eğer flux veya lehim kalıntısı varsa, sadece nemli bir bezle temizleyin.
Adım 23: Süreci Tersine Çevirin
- Devre kartını altı vida ile tekrar monte edin.
- Tüm kablo bağlantılarını tekrar bağlayın.
- Arka kapağı geri takın.
- Televizyonu açın ve büyük miktarda para tasarrufu yaptığınız için mutlu olun.
Bu yöntem işe yarıyor ve benim için de işe yaradı.